الکتروپمپهای انتقال سوخت و فرآوردههای نفتی (Fuel & Oil Transfer Electropumps)، نیروی محرکه و قلب تپنده در تمامی ایستگاههای پمپاژ، جایگاههای سوخترسانی و ناوگانهای سیار هستند. شرکت سیال گستر صنعت انرژی (SGS) بهعنوان اولین سازنده تخصصی سوخترسان سیار در ایران و تأمینکننده تجهیزات صنعت نفت، کاملترین سبد انواع الکتروپمپهای خودمکش پرهای (Vane Pumps) و دندهای (Gear Pumps) در ولتاژهای ۱۲ و ۲۴ ولت DC (باتریخور سیار)، ۲۲۰ ولت تکفاز و ۳۸۰ ولت سهفاز صنعتی (دائمکار) را طراحی، مونتاژ و عرضه میکند. تمامی الکتروپمپهای ارائهشده در این بخش، بسته به سیال هدف، در دو کلاس ۱۰۰٪ ضدانفجار (EX – ATEX Zone 1) جهت بنزین، سوخت جت و حلالها، و کلاس صنعتی مقاوم (IP55) جهت گازوئیل و روغنهای روانکار مهندسی شدهاند تا سرعت پمپاژ، ایمنی مطلق و طول عمر خط لوله پروژه شما را تضمین کنند.
انتقال و پمپاژ فرآوردههای نفتی نظیر بنزین، گازوئیل، نفت سفید، مازوت و انواع حلالهای شیمیایی، با پمپاژ آب یا سیالات معمولی تفاوت بنیادین دارد. هیدروکربنها دارای ویسکوزیته متغیر، قابلیت اشتعال شدید، فراریت بالا و خاصیت خورندگی هستند.
استفاده از پمپهای آب کشاورزی یا الکتروپمپهای غیراستاندارد برای انتقال سوخت، ۳ فاجعه قطعی به همراه دارد: ۱. ذوب شدن مکانیکال سیل (آببند) و نشتی شدید سوخت به محیط، ۲. ایجاد کاویتاسیون و قفل شدن پروانه در اثر گازدار شدن سوخت، ۳. خطر جرقه الکتریکی و انفجار مهیب در زمان پمپاژ بنزین یا حلالها!
ما در دپارتمان مهندسی و پایپینگ سیال گستر صنعت انرژی (SGS)، الکتروپمپها را صرفاً یک موتور چرخنده نمیدانیم؛ بلکه آنها را بر اساس ویسکوزیته سیال، عمق مکش مخزن، دبی مورد نیاز و کلاس حفاظتی HSE کالبدشکافی و مهندسی میکنیم تا هر پروژه، دقیقاً پمپ هماهنگ با نیاز عملیاتی خود را دریافت کند.
در صنعت سوخت، بر خلاف سیستمهای آبرسانی که از پمپهای سانتریفیوژ (بشقابی) استفاده میکنند، پادشاهی مطلق در اختیار پمپهای جابجایی مثبت خودمکش (Self-Priming Positive Displacement) است. چرا؟
قابلیت خودمکش (Self-Priming) و هواگیری خودکار: در بسیاری از پروژهها، پمپ در سطحی بالاتر از مخزن ذخیره (مثلاً روی زمین و بالای یک مخزن دفنی و سدل دار) نصب میشود. پمپهای خودمکش پرهای و دندهای SGS توانایی ایجاد خلاء اولیه قوی در لوله مکش را دارند. این پمپها هوا را از لوله بیرون کشیده و سوخت را از عمق ۴ تا ۵ متری به بالا میکشند، بدون اینکه نیازی به هواگیری دستی یا پر کردن اولیه تلمبه باشد!
پمپهای پرهای (Vane Pumps – ویژه بنزین و گازوئیل): درون روتور این پمپها، تیغههایی (پرههایی) از جنس رزین استال یا کربن قرار دارند که در اثر نیروی گریز از مرکز به دیواره سیلندر میچسبند. این طراحی، کمترین سایش را داشته، در برابر افت فشار مقاوم است و دبی یکنواخت و پرسرعتی (از ۴۰ تا ۱,۰۰۰ لیتر در دقیقه) را برای بارگیری تانکرها و تغذیه دیسپنسر سوخت ایجاد میکند.
پمپهای دندهای (Gear Pumps – ویژه روغن و سیالات غلیظ): برای انتقال سیالات با ویسکوزیته بالا نظیر انواع روغن موتور، واسکازین، گریس روان، مازوت و قیر، از پمپهای دندهای استفاده میشود. این پمپها با چرخش دو چرخدنده فولادی یا پلیمری درگیر، سیال غلیظ را با فشار بسیار بالا (تا ۳۰ و ۷۰ بار) پمپاژ کرده و در برابر غلظت روغن در زمستان هیچگونه ضعفی نشان نمیدهند.
یکی از مهمترین وظایف مهندسان فروش سیال گستر صنعت انرژی (SGS)، آگاهسازی کارفرمایان نسبت به الزامات ایمنی و پدافند غیرعامل است:
الکتروپمپهای ضدانفجار (EX – ATEX Zone 1): بنزین، سوخت هواپیما (Jet-A / AVGAS)، متانول، الکل و حلالهای شیمیایی، در دمای محیط بخاراتی به شدت انفجاری تولید میکنند. در پمپهای ضدانفجار SGS، الکتروموتور، جعبه ترمینال برق، کلیدهای استارت/استاپ و اتصالات مکانیکی، به طور کامل ایزوله، ضد جرقه (Non-Sparking) و آببندیشده هستند. حتی اگر در داخل سیمپیچ موتور اتصالی یا جرقهای رخ دهد، محفظه چدنی EX مانع از انتقال جرقه به بخارات بنزین محیط میشود؛ خرید پمپ EX برای این سیالات الزام ۱۰۰ درصدی قانونی و جانی دارد.
الکتروپمپهای صنعتی استاندارد (IP55 / IP54): سوختهایی نظیر گازوئیل (دیزل)، نفت سفید (کروزن) و روغنهای روانکار، نقطه اشتعال (Flash Point) بالایی دارند و در دمای عادی بخار انفجاری تولید نمیکنند. برای این فرآوردهها، استفاده از الکتروپمپهای دائمکار با کلاس حفاظتی IP55 (مقاوم در برابر پاشش آب و گردوغبار معدنی) کاملاً استاندارد بوده و از نظر اقتصادی بسیار مقرونبهصرفه است.
تنوع زیرساختهای برق در پروژههای کشور ایجاب میکند که سبد محصولات SGS ۴ رده ولتاژی را پوشش دهد:
پمپهای ۱۲ ولت و ۲۴ ولت DC (سیار و کارگاهی): این پمپها مجهز به کابل و انبرک اتصال به باتری هستند. اپراتور به راحتی گیرهها را به باتری وانت نیسان، تراکتور، بیل مکانیکی یا یدککش متصل کرده و یک ایستگاه پمپاژ را سوار بر مخزن سوخت قابل حمل در قلب بیابان یا معدن فعال میکند. نکته فنی حیاتی: این پمپها معمولاً دارای سیکل کاری (Duty Cycle) ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای هستند و پس از این مدت باید خاموش شوند تا موتور خنک شود.
پمپهای ۲۲۰ ولت AC تکفاز (کارگاهی و جایگاهی): مناسب برای استقرار در انبارها، تعمیرگاهها، کنار دیزل ژنراتورهای اضطراری و جایگاههای اختصاصی کارخانجات؛ این پمپها با اتصال به برق شهری، دبی پایدار (۶۰ تا ۱۰۰ لیتر در دقیقه) و توان کارکرد مداومتری را ارائه میدهند.
پمپهای ۳۸۰ ولت AC سهفاز (صنعتی و دائمکار Heavy Duty): ستون فقرات پایانههای نفتی، بنادر، ایستگاههای تخلیه تریلر و کارخانجات بزرگ. این پمپهای پرتوان، به صورت ۱۰۰٪ دائمکار (Continuous Duty – S1) طراحی شدهاند و میتوانند ساعتها و روزها بدون توقف، با دبیهای عظیم (۲۰۰ تا ۱,۰۰۰ لیتر در دقیقه) سوخت را پمپاژ کنند.
| سری و کلاس الکتروپمپ | ولتاژ تغذیه (Voltage) | محدوده دبی (LPM) | مکانیزم هیدرولیکی | کلاس ایمنی و حفاظتی | سیالات مجاز و بازارهای هدف |
| سری سیار DC (باتریخور) | ۱۲V DC / ۲۴V DC | ۴۰ الی ۸۰ | خودمکش پرهای / دندهای | IP55 / نسخه EX ضدانفجار | سوخترسانی سیار معدنی، مزارع، نصب روی ترولی و وانت |
| سری کارگاهی تکفاز AC | ۲۲۰ ولت (۵۰Hz) | ۵۰ الی ۱۲۰ | خودمکش پرهای (Vane) | IP55 صنعتی (دائمکار S1) | توزیع گازوئیل در کارخانجات، دیزل ژنراتورها و مینیجایگاهها |
| سری جایگاهی و تخلیه سهفاز | ۳۸۰ ولت (سهفاز) | ۲۰۰ الی ۱,۰۰۰ | پرهای سنگین / سانتریفیوژ | IP55 / ضدانفجار ATEX | تخلیه سریع تانکرهای جادهای، انبارهای نفت، بنادر و اسکلهها |
| سری تخصصی بنزین و حلال (EX) | ۱۲/۲۴/۲۲۰/۳۸۰ ولت | ۴۰ الی ۵۰۰ | پرهای خودمکش با شیر بایپاس | ۱۰۰٪ ضدانفجار (Zone 1) | جایگاههای بنزین، سوخترسانی هوایی (Jet-A)، پتروشیمیها و الکل |
| سری غلیظکش دندهای (Gear) | ۲۲۰V / ۳۸۰V AC | ۱۰ الی ۲۰۰ | جابجایی مثبت دندهای | IP55 فشار قوی (تا ۳۰ بار) | پمپاژ انواع روغن موتور، هیدرولیک، واسکازین، مازوت و قیر |
| پمپ شناور داخل مخزن (STP) | ۳۸۰ ولت سهفاز | ۵۰ الی ۳۰۰ | توربینی چندطبقه غوطهور | ضدانفجار EX (غوطهور) | نصب در مخازن زیرزمینی جایگاهها جهت تغذیه چندین دیسپنسر |
چرا پمپهای تولیدی و تأمینی در شرکت SGS به ندرت دچار سوختگی موتور یا ترکیدگی محفظه میشوند؟ راز آن در تعبیه «شیر بایپاس داخلی کالیبرهشده» است.
در یک ایستگاه سوخترسانی، زمانی که پمپ روشن است اما اپراتور اهرم نازل سوخت گیری اتوماتیک را رها کرده و جریان را میبندد، یا زمانی که شیر مسیر خط لوله ناگهان بسته میشود، فشار هیدرولیکی در خروجی پمپ در کسری از ثانیه به شدت بالا میرود! اگر پمپ فاقد شیر بایپاس باشد، این فشار وحشتناک یا موتور الکتریکی را میسوزاند، یا شفت را میشکند و یا شیلنگ را میترکاند.
مکانیزم بایپاس در پمپهای SGS: در بدنه پمپهای خودمکش ما، یک سوپاپ فنردار (شیر بایپاس) تعبیه شده است. به محض بسته شدن نازل و افزایش فشار خروجی، این سوپاپ به طور خودکار باز شده و سوخت را در داخل محفظه خودِ پمپ (بین خروجی و ورودی) به گردش درمیآورد (Recirculation). این قابلیت به اپراتور اجازه میدهد تا حداکثر ۲ الی ۳ دقیقه نازل را بسته نگه دارد بدون اینکه هیچ آسیبی به الکتروپمپ وارد شود.
مهندسان پایپینگ شرکت سیال گستر صنعت انرژی (SGS) جهت حفظ حداکثر دبی و بقای گارانتی پمپها، اجرای ۲ الزام فنی در لولهکشی را اجباری میدانند:
نصب صافی بالادست (Strainer الزامی است): فاصله میان پرهها یا چرخدندههای پمپ با دیواره سیلندر بسیار ناچیز است. ورود سنگریزه، ماسه، برادههای جوشکاری لولهها یا لجنهای کف مخزن، باعث شکسته شدن پرههای کربنی و قفل شدن آنی موتور میشود. نصب یک فیلتر و صافی سوخت (استرینر با مش ۱۰۰ تا ۵۰۰ میکرون) قبل از ورودی پمپ، شرط اول سلامت دستگاه است.
نصب سوپاپ مکش در انتهای لوله (Foot Valve): اگرچه پمپهای ما خودمکش هستند، اما برای جلوگیری از بازگشت سوخت به داخل مخزن در زمان خاموش بودن پمپ (و جلوگیری از کار خشک پمپ در استارت بعدی)، نصب یک شیر یکطرفه و سوپاپ (سوپاپ کلاپهای یا توریدار) در انتهای لوله مکش داخل مخزن، راندمان و سرعت هواگیری پمپ را ۱۰۰٪ تضمین میکند.
بازار صنعتی ایران پر از پمپهای آب تغییرکاربریدادهشده، موتورهای سیمپیچیشده آلومینیومی و پمپهای تقلبی با لیبلهای جعلی است! مزایای تأمین الکتروپمپ از دپارتمان مهندسی SGS عبارتاند از:
تضمین اصالت و متالورژی سوخت: تمامی پمپهای ما با سیمپیچ ۱۰۰٪ مس خالص، شفتهای استنلس استیل، مکانیکال سیلهای وایتون (Viton) مقاوم به حلال و پرههای ضدسایش وارداتی مونتاژ و عرضه میشوند.
تست هیدرولیکی و آمپراژ قبل از ارسال: هر دستگاه الکتروپمپ پیش از تحویل، در آزمایشگاه هیدرولیک SGS زیر بار واقعی (تست فشار، سنجش دبی خروجی و کنترل عدم جریانکشی غیرمجاز موتور) تست و کنترل کیفیت میشود.
تلفیق با سیستمهای توزیع و میترینگ: تخصص ویژه ما، ادغام این الکتروپمپها با انواع لیتر شمار سوخت، فیلترهای سپراتور و شاسیهای ارگونومیک در قالب انواع پکیج توزیع سوخت گازوئیل و بنزین سیار و ثابت است.
تأمین دائمی قطعات یدکی: پمپ یک تجهیز مکانیکی است. ما تمامی قطعات مصرفی شامل ست پرههای کربنی/پلیمری، مکانیکال سیل و آببندها، روتور و استاتور و سوپاپهای بایپاس را به صورت دائمی در انبار موجود داریم.
استعلام قیمت روز، سفارش پروژهای و صدور پیشفاکتور رسمی شرکتی:
چه برای تخلیه تانکرهای ۳۰ هزار لیتری در معادن و نیروگاهها به دنبال الکتروپمپهای ۳۸۰ ولت پرظرفیت باشید، و چه برای سوختگیری بالگردها و ماشینآلات به پمپهای ضدانفجار (EX) و باتریخور ۱۲/۲۴ ولت نیاز داشته باشید، شرکت سیال گستر صنعت انرژی (SGS) آماده خدمترسانی است. جهت دریافت مشاوره مهندسی پایپینگ، محاسبه هد و دبی و صدور پیشفاکتور رسمی شرکتی، با واحد مهندسی فروش SGS تماس حاصل فرمایید.
پمپهای آب از سه جهت با پمپهای سوخت تفاوت دارند: ۱. آببندها و واشرها: مکانیکال سیل و واشرهای پمپ آب از جنس پلاستیک یا لاستیک معمولی (EPDM/NBR ضعیف) هستند که در تماس با بنزین و گازوئیل در کمتر از چند روز ذوب، خورده و حل میشوند و سوخت به بیرون یا داخل موتور نشت میکند. ۲. خطر انفجار: موتور پمپهای آب ضد جرقه نیستند و پمپاژ بنزین یا حلال با آنها قطعاً به انفجار منجر میشود. ۳. عدم خودمکش بودن: پمپهای آب معمولی (بشقابی/سانتریفیوژ) توانایی ایجاد خلاء در لوله مکش را ندارند و نمیتوانند سوخت را از مخازن زیرزمینی به بالا بکشند.
الکتروپمپهای خودمکش پرهای و دندهای استاندارد تولیدی و تأمینی در شرکت SGS، بر اساس اصول فیزیک خلاء، توانایی مکش سوخت از عمق عمودی حدود ۴ الی ۵ متر (نسبت به سطح مایع داخل مخزن تا دهانه ورودی پمپ) را داراست. اگر عمق مخزن زیرزمینی شما بیش از ۵ متر است یا طول لوله مکش افقی بسیار بلند است، باید یا از پمپهای با توان بالاتر استفاده کنید، یا پمپ را به مخزن نزدیکتر نمایید، و یا از پمپ شناور مخزن (که مستقیماً کف مخزن غوطهور میشود و سوخت را هل میدهد) استفاده کنید.
خیر. الکتروموتورهای جریان مستقیم (DC) ۱۲ و ۲۴ ولت به دلیل ابعاد کامپکت و نوع سیمپیچی، برای «سیکل کاری متناوب (Intermittent Duty Cycle)» طراحی شدهاند. مدت زمان کارکرد استاندارد و مجاز این پمپها در هر نوبت، حدود ۳۰ الی ۴۵ دقیقه مداوم است. پس از این مدت، پمپ باید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه خاموش شود تا حرارت سیمپیچ و بدنه دفع گردد. روشن نگه داشتن مداوم پمپهای باتریخور به مدت چند ساعت، باعث داغ شدن شدید موتور، ذوب شدن جاذغالیها و سوختن سیمپیچ میشود (برای کار مداوم ۲۴ ساعته، حتماً باید از پمپهای ۲۲۰ یا ۳۸۰ ولت دائمکار S1 استفاده کنید).
هنگامی که نازل بسته میشود و پمپ در حالت بایپاس داخلی کار میکند، سوخت در یک محیط بسته (داخل کلهگی پمپ) مدام میچرخد و به دلیل اصطکاک شدید پرهها با سیال، دمای سوخت و بدنه پمپ به سرعت بالا میرود. از نظر فنی، پمپ نباید بیش از ۲ الی ۳ دقیقه در حالت بایپاس مداوم روشن بماند! اگر اپراتور سوختگیری را متوقف کرده است، باید الکتروپمپ را از کلید اصلی خاموش کند. کارکرد طولانی در حالت بایپاس باعث جوش آوردن سوخت داخل پمپ، آسیب به مکانیکال سیل و تغییر شکل پرههای پلاستیکی/کربنی میشود.
