⏱️ خلاصه مطلب (برای مطالعه سریع):
لیتر شمار گازوئیل (یا فلومتر سوخت)، ابزاری دقیق برای اندازهگیری حجم سیال عبوری در سیستمهای انتقال سوخت است. این تجهیزات به دو دسته اصلی مکانیکی (جانسخت، ایدهآل برای محیطهای کارگاهی و دارای دکمه ریست) و دیجیتال (دقت فوقالعاده، دارای نمایشگر توتالایزر و نیازمند باتری) تقسیم میشوند. برای پمپهای معمولی و دبی پایین (تا ۱۲۰ لیتر بر دقیقه)، مدلهای ۱ اینچ و برای تخلیه مخازن بزرگ، مدلهای ۲ اینچ و بالاتر (با دبی بالای ۲۰۰ لیتر) استفاده میگردند.
لیتر شمار گازوئیل که در صنعت با نامهای لیتر سنج سوخت یا دبی سنج گازوئیل نیز شناخته میشود، دستگاهی است که در مسیر خط لوله خروجی پمپ قرار میگیرد و مقدار دقیق سوخت تحویل داده شده را اندازهگیری میکند. استفاده از کنتور گازوئیل برای جایگاههای سوخت، مخازن کارخانجات، شرکتهای حملونقل و ماشینآلات راهسازی جهت کنترل مصرف سوخت و جلوگیری از هدررفت و سرقت گازوئیل کاملاً ضروری است.
برای سنجش جریان سیال، دستگاهها از مکانیزمهای مختلفی استفاده میکنند (مانند فلومتر دندهای گازوئیل، توربینی و…). به طور کلی لیترشمارها به دو دسته تقسیم میشوند:
رایجترین و مقاومترین نوع لیتر سنج، مدلهای مکانیکی هستند. این مدلها نیازی به برق یا باتری ندارند و با عبور سیال، چرخدندههای داخلی به حرکت درآمده و شمارهانداز را میچرخانند.
اگر به دنبال دقت بالا در ثبت اطلاعات هستید، خرید لیتر شمار دیجیتال گازوئیل بهترین انتخاب است. این دستگاهها مجهز به بردهای الکترونیکی و سنسورهای دقیق (گاهی کنتور التراسونیک سوخت) هستند.
یکی از مهمترین فاکتورها در خرید، تطابق سایز کنتور با قدرت پمپ شماست:
پرکاربردترین سایز در مصارف عمومی و کارگاهی است. قیمت شماره انداز گازوئیل ۱ اینچ معمولاً اقتصادیتر است. این مدلها برای دبیهای متوسط بین ۲۰ تا ۱۲۰ لیتر بر دقیقه طراحی شدهاند و برای پمپهای گازوئیلکش ۱۲، ۲۴ و ۲۲۰ ولت معمولی ایدهآل هستند.
برای سایتهای بزرگ صنعتی و تخلیه سریع مخازن از کنتور مکانیکی ۲ اینچ گازوئیل (یا مدلهای دیجیتال آن) استفاده میشود. این کنتورها توانایی عبور دبی از ۱۵۰ تا ۳۰۰ لیتر بر دقیقه (و حتی بیشتر) را دارند و افت فشار کمتری در سیستم ایجاد میکنند.
| ویژگیها | لیتر شمار مکانیکی | لیتر شمار دیجیتال |
|---|---|---|
| نیاز به برق/باتری | ندارد (کاملاً مکانیکی) | دارد (باتری داخلی یا برق) |
| دقت اندازهگیری | متوسط (حدود ۱ تا ۲ درصد خطا) | بسیار بالا (زیر ۰.۵ درصد خطا) |
| مقاومت محیطی | بسیار بالا (مناسب معادن و راهسازی) | حساستر به رطوبت و ضربه شدید |
| ارسال دیتا (پالس) | ندارد | دارد (در مدلهای پیشرفته) |
| رنج قیمت | اقتصادی و مقرونبهصرفه | متوسط رو به بالا |
برای داشتن یک سیستم اندازهگیری مطمئن، برند سازنده اهمیت زیادی دارد:
| نام محصول | برند | نوع نمایشگر | دبی (لیتر بر دقیقه) | کاربرد |
|---|---|---|---|---|
| لیتر شمار گازوئیل مدل 807 | فیلریت (Fill-Rite) | مکانیکی (۳ رقمی) | ۱۹ تا ۷۶ | گازوئیل |
| لیتر شمار گازوئیل gespasa mg-80a | گسپاسا (Gespasa) | مکانیکی (۳ رقمی) | ۱۰ تا ۹۰ | گازوئیل |
| لیتر شمار دیجیتال چرخ دنده سوخت گازوئیل و روغن SGS مدل FM-66 | اس جی اس (SGS) | دیجیتال (LCD) | ۲۰ تا ۱۲۰ | گازوئیل و روغن |
| لیترشمار گازوئیل مکانیک PIUSI K44 | پیوزی (PIUSI) | مکانیکی (۴ رقمی) | ۲۰ تا ۱۲۰ | گازوئیل |
کنتورهای دیجیتال به دلیل استفاده از سنسورهای الکترونیکی و قابلیت کالیبراسیون دقیقتر، معمولاً خطای کمتری (حدود ۰.۵ درصد) نسبت به کنتورهای مکانیکی (حدود ۱ درصد خطا) دارند.
توصیه نمیشود. بنزین به دلیل خاصیت خورندگی و خشک بودن، به اورینگها و چرخدندههای پلاستیکی لیترشمارهای مخصوص گازوئیل آسیب میرساند. برای بنزین باید از کنتورهای ضد انفجار (EX) با متریال داخلی سازگار استفاده کرد.
در مدلهای مکانیکی (صفر کن دار)، یک ولوم یا دکمه چرخشی در کنار دستگاه تعبیه شده که با چرخاندن آن، ارقام مصرف فعلی صفر میشود؛ اما در تمام مدلهای استاندارد، یک شمارشگر کل (توتالایزر) وجود دارد که غیرقابل دستکاری و صفر شدن است تا آمار کل مصرف همیشه محفوظ بماند.
